10 min read

Het opladen van een elektrische auto

Zou het niet fantastisch zijn als je gewoon thuis zou kunnen tanken en iedere ochtend met een volle tank weg kan rijden in plaats van tijd vrij te maken om speciaal naar een tankstation te rijden?
Het opladen van een elektrische auto

Dit artikel is deel 4 van de EV Blog Basics. De overige delen vind je hier.

Zou het niet fantastisch zijn als je gewoon thuis zou kunnen tanken en iedere ochtend met een volle tank weg kan rijden in plaats van tijd vrij te maken om speciaal naar een tankstation te rijden? Dit is ook een van de grote verschillen tussen een elektrische auto en een brandstofauto. Een elektrische auto kun je namelijk thuis opladen, gewoon aan het stopcontact of een laadpaal. Je kunt 's ochtends dus altijd vertrekken met een volle accu en je hoeft dus niet om te rijden voor het tankstation. Het kan dus best zo zijn dat je minder tijd kwijt bent met het opladen van je elektrische auto dan met het tanken van je brandstofauto.

Niet tanken maar laden

Het laden van een elektrische auto is niet hetzelfde als het tanken van een brandstofauto: bij een brandstofauto rijdt je meestal door totdat het brandstoflampje gaat branden en de tank dus bijna leeg is. Vervolgens rijdt je naar een tankstation en tank je je auto in 5 tot 10 minuten weer helemaal vol. Op dit moment is het nog niet mogelijk om je elektrische auto zo snel op te laden, daarom gebruik je de tijd dat de auto stilstaat om de accu zo veel mogelijk bij te laden. Zo kost het je eigenlijk geen extra tijd.

Bij het laden van een elektrische auto zijn twee dingen belangrijk; het laadvermogen (soms ook wel laadsnelheid genoemd) en de stekker. Op de verschillende stekkers komen we later terug, eerst het laadvermogen: het laadvermogen wordt uitgedrukt in kilowatt (kW), des te hoger dit getal is, des te sneller is de accu opgeladen.

Voorbeeld: een auto met een accu van 50 kWh opladen met een lader die 50 kW levert, duurt theoretisch 1 uur. In de praktijk spelen er meerdere factoren mee (zoals de temperatuur van de accu en hoe vol de accu is bij het starten van de laadsessie).

Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende types laden:

  1. 'regulier' laden / normaal laden (snelheid meestal tot 11 kW)
  2. snelladen (snelheid van 40 kW+)

Regulier laden

Deze manier van laden zul je het meeste gebruiken, dit gaat door middel van een laadpaal op je plaats van bestemming. Zoals bijvoorbeeld thuis of op het werk. De meeste laadpalen leveren een vermogen van 3 kW tot 11 kW.

Thuis en op het werk

De reden dat je thuis wilt laden is omdat de meeste mensen 's avonds en 's nachts thuis zijn en hun auto dan stilstaat. Het ideale moment dus om de auto op te laden, zodat je 's ochtends met een volle accu weer naar je werk kunt gaan.

De meeste elektrische auto's kun je gewoon thuis via het normale stopcontact opladen (de zogenaamde granny charger), in Nederland levert dit maximaal 2,3 kW. Even rekenen leert dat een auto met een accu van 50 kWh er dus bijna 22 uur (!) over doet om van helemaal leeg naar helemaal vol op te laden. Niet echt handig dus.

Een betere optie is om een eigen laadpaal aan te schaffen, deze kosten tussen de €500 en €2.500 en kunnen je auto een stuk sneller opladen.

Ook als je op je werk bent staat de auto het grootste gedeelte van de dag stil. Ideaal moment dus om de accu bij te laden. Hiervoor zul je wel je werkgever moeten overtuigen om een laadpaal neer te zetten, als hij dit nog niet gedaan heeft. Het straalt gastvrijheid uit en bovendien is het ook nog eens goedkoper dan rijden op diesel of benzine! Ook kan hij wat extra bijverdienen als hij besluit om een tarief per kWh te vragen.

Een ander bijkomend voordeel is dat je in de winter nooit meer naar huis hoeft te rijden in een koude auto en in de zomer nooit meer naar huis hoeft te rijden in een sauna. Want je kunt je elektrische auto perfect voorverwarmen of koelen!

Hoe kies je de juiste laadpaal voor thuis?

Er zijn verschillende factoren waar je rekening mee moet houden bij het kiezen van een laadpaal. Zo hangt het maximale laadvermogen onder andere af van de boordlader in jouw auto, maar ook van het maximale vermogen van de laadpaal. Jouw auto heeft dus een eigen lader, deze zit niet in de laadpaal. Je kunt de laadpaal eigenlijk zien als het stopcontact, alleen met meer vermogen en een andere stekker.

Meestal is het zo dat de boordlader het maximale laadvermogen bepaald, een auto met een boordlader die met maximaal 7,4 kW kan laden, kan dus nooit met meer vermogen laden dan dat, ook al kan de laadpaal een hoger vermogen leveren. Daarnaast is het belangrijk wat het maximale vermogen is wat de laadpaal kan leveren, dit is afhankelijk van de installatie bij jou thuis. Hiervoor moet je weten of je een 1-fase of 3-fase aansluiting hebt in jouw meterkast. Bij een 1-fase aansluiting is het maximale vermogen theoretisch 3,7 kW of 7,4 kW. Bij een 3-fase aansluiting is dit 11 kW of 22 kW.

Daarnaast bieden sommige laadpalen de optie om rekening te houden met de rest van het energieverbruik in huis. Zo voorkom je dat de auto gaat laden op het moment dat je ook bijvoorbeeld de wasmachine of droger aan hebt staan of op de inductiekookplaat aan het koken bent, dit noemt men load balancing.

Er zijn online laadpalen en offline laadpalen. Nieuwe laadpalen zijn vaak verbonden met het internet. De laadpalen die offline werken, zijn alleen verbonden met de auto. Zodra de stekker in de auto wordt geplugd, begint de auto met opladen en zodra deze wordt losgekoppeld stopt de oplader. Een slimme laadpaal is daarentegen ook met het internet verbonden. Hierdoor kan niet alleen de laadgeschiedenis worden ingezien, maar kan de paal ook van afstand worden bediend. Zo is het mogelijk om automatisch stroomkosten te verrekenen en de software van afstand bij te werken.

Geen eigen oprit?

Geen paniek, dan is het nog altijd mogelijk om jouw auto thuis op te laden. Alleen zul je hiervoor een laadpaal moeten aanvragen bij jouw gemeente. Deze laadpaal is dan wel openbaar en dus mogen anderen hier ook gebruik van maken. Ook zal je per kWh moeten afrekenen met een laadpas (hierover later meer).

Onderweg laden

Wil je een weekendje weg of naar familie aan de andere kant van het land? Dan haal je dat waarschijnlijk niet met één volle accu. Dan zul je dus ergens onderweg moeten bijladen. Dit kan gewoon langs de snelweg bij bijvoorbeeld Fastned. Laden bij een snellader is duurder dan gewoon thuis laden, daarom gebruik je de snellader alleen om voldoende bij te laden zodat je op je eindbestemming aan kunt komen. Eenmaal aangekomen kun je daar aan een gewone laadpaal de accu weer helemaal vol laden.

In Nederland zijn dit een aantal aanbieders van snellaadstations:

Fastned

Fastned heeft voornamelijk snellaadstations langs de Nederlandse snelwegen bij plaatsen waar ook tankstations gevestigd zijn. De stations hebben meestal een overkapping met zonnepanelen. Standaard zijn ze voorzien van twee snelladers. Het laden wordt gestart, gestopt en betaald met een app op de smartphone. Tesla's kunnen laden met speciale Tesla adapters. Er zijn geen starttarieven en er is een vaste elektriciteitsprijs. De stations zijn onbemand en op een aantal is camerabewaking aanwezig.

Tesla Supercharger

Tesla heeft z'n eigen snellaadnetwerk. Dit zijn de zogenoemde Superchargers. Deze snellaadstations kunnen alleen gebruikt worden door Tesla's. Eind 2016 waren er wereldwijd meer dan 2.016 stations, met 20.000 laders. De snellaadstations zijn opgezet om lange afstandsreizen te kunnen maken. De stations zijn daarom geplaatst langs doorgaande routes dicht bij voorzieningen zoals hotels, restaurants en winkelgebieden.

Allego

Allego heeft een netwerk van laadpalen en snelladers op diverse locaties in Nederland. Meestal bij openbare plaatsen maar soms ook in samenwerking met bedrijven.

IONITY

IONITY is een joint-venture van BMW Group, Daimler AG, Ford Motor Company en Volkswagen Group en is opgericht in 2017. Ze hebben een Europees snellaadnetwerk, maar zijn nog sterk in ontwikkeling, op dit moment zijn er in Nederland 10 IONITY stations. De laders van IONITY zijn trouwens alleen voorzien van CCS stekkers. Je kunt met een CHAdeMO stekker dus niet laden bij IONITY.

Shell Recharge

Shell heeft ook een netwerk van snelladers onder de naam 'Shell Recharge'. Op dit moment staan er bij 69 Shell tankstations in totaal 181 snelladers. De laders hebben een maximaal vermogen van 175 kW.

Naast de bovengenoemde aanbieders van snellaadstations zijn er nog meer aanbieders. Deze markt is constant in beweging en er zullen ook steeds meer aanbieders bijkomen.

Laadpassen

Je moet natuurlijk wel gewoon betalen voor de stroom die je geladen hebt bij een publieke laadpaal of snellader. Dit gaat meestal via een laadpas of app. Deze zijn er van verschillende aanbieders en kun je meestal gratis aanvragen. Het tarief dat je betaald hangt af van de laadpas die je gebruikt. Het kan dus lonen om verschillende laadpassen te vergelijken. Een handige website om de verschillende laadpassen te vergelijken is Laadpas Top 10.

Ook is het handig om de Fastned app te downloaden als je van plan bent om bij Fastned te laden.

Stekkers

Om je elektrische auto op te laden moet je jouw auto verbinden met de laadpaal. Dit gaat gaat met een laadkabel die voorzien is van een laadstekker. Er zijn op dit moment verschillende soorten stekkers die gebruikt worden. Niet alle stekkers passen op alle auto’s. Bij een reguliere laadpaal maak je meestal gebruik van een laadkabel die je zelf meebrengt. Bij een snellader zit de kabel en stekker altijd vast aan de laadpaal.

Type 1 (Yazaki SAE J1772)

Bron: Wikipedia

Deze stekker wordt op nieuwe elektrische auto’s niet meer geleverd. Maar je zult ze wel nog zien bij tweedehands auto’s. Onder andere de eerste generatie Nissan Leaf, Mitsubishi Outlander PHEV, Citroën E-Berlingo en Kia Soul EV gebruiken deze stekker.

Type 2 (Mennekes - IEC 62196)

Bron: Wikipedia

Deze stekker is eigenlijk de standaard geworden voor alle nieuwe elektrische auto's in Europa. Dit is ook de stekker die op alle publieke laadpalen te vinden is. Deze stekker wordt meestal gebruikt bij het 'regulier' laden, echter sommige uitvoeringen van de Renault ZOE gebruiken deze stekker ook voor het snelladen (max 43 kW).

CHAdeMO

Bron: Wikipedia

De CHAdeMO stekker is een stekker die wordt gebruikt voor snelladen. De stekker is bedacht door een consortium van Japanse autofabrikanten en is voornamelijk te vinden op Japanse elektrische auto's, zoals bijvoorbeeld de Nissan Leaf, Kia Soul EV, Mitsubishi Outlander PHEV. Deze stekker is geschikt voor laadvermogens tot 150 kW.

Combined Charging System (CCS Combo 2)

Bron: Wikipedia

Deze stekker is ook een stekker die wordt gebruikt voor snelladen. Het is eigenlijk een combinatie van de Type 2 stekker met daaronder nog twee extra contacten voor het snelladen. Het lijkt erop dat deze stekker de standaard gaat worden voor snelladen binnen Europa, bijna alle nieuwe elektrische auto's in Europa gebruiken deze stekker. Deze stekker is geschikt voor laadvermogens tot 350 kW.

Laadetiquette

Als je jouw brandstofauto bij het tankstation hebt volgetankt en je laat je auto bij de pomp staan en gaat vervolgens rustig bij het wegrestaurant een broodje eten zullen de mensen die op jou staan te wachten niet heel blij worden. De regel is dat als je je auto vol hebt getankt je deze aan de kant zet zodat andere mensen ook kunnen tanken.

Bij elektrische auto's werkt dit vergelijkbaar. Maar dit is nog niet bij iedereen bekend; er zijn nog altijd mensen die hun elektrische auto bij een laadpaal laten staan (en zo dus blokkeren voor anderen) terwijl de accu al vol is. Er is zelfs een woord voor laadpaalklever.

Daarom is er een zogenaamde laadetiquette, fatsoensregels die het rijden (en laden) van een elektrische auto prettiger maken voor iedereen:

  1. De gouden regel: ben je jouw auto niet aan het laden? Houdt dan ook geen laadpaal bezet. Er zijn wellicht elektrische auto rijders die erop rekenen dat ze bij een laadpaal kunnen laden omdat hun accu bijna leeg is. Dan is het wel zo sociaal dat je de laadpaal dan niet onnodig bezet houdt. Het komt ook wel eens voor dat een brandstofauto geparkeerd staat op een parkeerplaats voor elektrische auto's. Dit heet ICE'en (ICE staat voor Internal Combustion Engine). Dit is overigens ook strafbaar, je kunt hier een boete voor krijgen of je auto word weggesleept.
  2. Bij een snellader: gebruik wat je nodig hebt. Snelladers zijn niet bedoeld om jouw elektrische auto helemaal op te laden, ze zijn bedoeld om genoeg op te laden om de eindbestemming te kunnen bereiken. Houdt daarom ook niet onnodig lang een snellaadpaal bezet. Probeer bij een snellader niet verder te laden dan 80%.
  3. Ga zorgvuldig om met laadpalen en kabels. Soms heb je een kabel nodig die bij de laadpaal zit, zorg er dan na afloop van de laadsessie voor dat deze ook weer netjes teruggelegd wordt op de juiste plek en ook geen gevaar vormt voor bijvoorbeeld voetgangers. Trek ook niet zomaar stekkers uit jouw (of andermans) elektrische auto of de laadpaal. Tijdens de laadsessie is de kabel namelijk vergrendeld. Ga je hier met geweld aan trekken dan kun je jouw elektrische auto of de laadpaal beschadigen.
  4. Maak afspraken met collega's over laadtijden. Zijn er op jouw werk laadpalen en collega's met een elektrische auto? Maak dan afspraken over wie wanneer kan laden, dit kan bijvoorbeeld met een WhatsApp groep.
  5. Moet je dringend? Vraag het! Zijn alle laadpalen bezet en is de accu van jouw elektrische auto echt bijna leeg. Vraag dan aan een eigenaar van een elektrische auto die aan het laden is of jij even mag laden. Dit kan door een briefje achter te laten met de vraag of hij de stekker in jouw elektrische auto wil steken. Maar dit kan ook via NeedToCharge.