Alles over de actieradius

EV Blog Basics 16 mei 2021

Dit artikel is deel 5 van de EV Blog Basics. De overige delen vind je hier.

Als je met mensen praat over elektrische auto's komt één vraag al heel snel: "Hoe ver kun je rijden met een volle accu?". Blijkbaar maken mensen zich bij elektrische auto’s meer zorgen over hoe ver ze kunnen rijden dan bij brandstofauto’s, ondanks dat er maar ~4.000 tankstations in Nederland zijn tegenover ~60.000 laadpalen. Mensen zijn dus bang dat ze onderweg met een lege accu stranden en de eindbestemming niet halen. Dit wordt ook wel range anxiety genoemd. Het grappige van dit fenomeen is dat dit verdwijnt als men eenmaal een elektrische auto gaat rijden. Ja je leest het goed, range anxiety komt vooral voor bij mensen die GEEN elektrische auto rijden.

De actieradius is het aantal kilometers die je kunt rijden op een volle accu (of tank in geval van een brandstofauto). Actieradius wordt ook wel rijbereik of range genoemd. Bij een brandstofauto is de actieradius afhankelijk van de grootte van de brandstoftank en het brandstofverbruik. Een auto met een kleinere tank komt minder ver net als een onzuinige auto. Bij elektrische auto's werkt dit vergelijkbaar. De actieradius van een elektrische auto is afhankelijk van de grootte van de accu en het elektriciteitsverbruik van de auto. Ook weersinvloeden als temperatuur en wind hebben invloed op het bereik.

Wat heb je nodig?

De vraag "Hoe ver kun je rijden met een volle accu?" is eigenlijk helemaal niet zo belangrijk. De vraag hoeveel je gemiddeld per dag rijdt is veel belangrijker.

Gemiddeld rijden we in Nederland zo'n 23 kilometer enkele reis naar ons werk, dat is dus 46 kilometer per dag. Tel daar nog een aantal kilometers bij op voor overige dagelijkse ritjes, zoals de supermarkt, kinderdagverblijf of familie en je komt al snel uit op ongeveer 60 kilometer per dag. Maar dat is natuurlijk helemaal afhankelijk van jouw persoonlijke situatie.

Een middenklasse elektrische auto heeft nu al een actieradius van ~250 kilometer. Dat is dus ruim voldoende voor de dagelijkse ritjes, zonder dat je onderweg hoeft bij te laden (je start immers iedere dag met een volle accu). Mocht je een keer verder willen rijden, dan is er nog altijd het uitgebreide netwerk van laadpalen en snelladers, waardoor ook dit geen probleem hoeft te zijn.

Op de website van Milieu Centraal staat een handige tool om te bepalen welke actieradius bij jou past. Dit geeft natuurlijk alleen een richting en hangt ook af van jouw persoonlijke situatie.

De actieradius van een elektrische auto hangt voornamelijk af van twee factoren:

  1. Het verbruik. Hoeveel elektriciteit heeft de auto nodig om een bepaalde afstand af te leggen. (vergelijkbaar met het brandstofverbruik van een brandstofauto). Het elektriciteitsverbruik wordt meestal uitgedrukt in kWh/100km of in Wh/km.
  2. De capaciteit van de accu. Dus hoeveel elektriciteit kun je meenemen? (vergelijkbaar met de grootte van de brandstoftank in een brandstofauto). De capaciteit van een accu wordt meestal uitgedrukt in kWh.

Verbruik

Net als bij een brandstofauto is het verbruik onder andere afhankelijk van jouw rijstijl. Een rijstijl waarbij je stevig optrekt en stevig afremt zorgt voor een hoger verbruik dan als je meer anticipeert en zoveel mogelijk regeneratief remt.

Voor wie gewend is om op de snelweg continu met 130 km per uur te rijden kan de overstap naar elektrisch rijden even wennen zijn. Een elektrische auto is op de snelweg met 130 km per uur het minst zuinig, je kunt best 130 rijden, zeker als de accu vol is en je niet zo ver hoeft te rijden. Alleen als je zover mogelijk wilt komen op één lading is dit niet aan te raden. Dan kun je beter ~100 km per uur rijden, dan is een elektrische auto een stuk zuiniger. Dit geldt trouwens ook voor brandstofauto's, alleen deze hebben over het algemeen een grotere actieradius en dus valt dat niet zo snel op.

Op langzamere wegen (tot ongeveer 80 km per uur) is een elektrische auto juist zuinig, vooral als je veel moet optrekken en afremmen, want dan wordt een groot deel van de remenergie weer gebruikt om de accu op te laden. Een brandstofauto verbruikt dan juist meer, ook omdat deze de remenergie niet terug kan winnen.

Ook heeft het gewicht en de grootte van de auto natuurlijk invloed op het verbruik. Een grotere zwaardere auto verbruikt meer elektriciteit dan een klein stadsautootje.

Accucapaciteit

De accucapaciteit zegt iets over hoeveel elektriciteit de accu op kan slaan. Dit wordt meestal uitgedrukt in kilowattuur (kWh). Een accu met een grotere capaciteit kan meer elektriciteit opslaan dan een accu met een kleine capaciteit. De capaciteit hangt af van de hoeveelheid accucellen in een accu en de chemische samenstelling.

Een accupakket is doorgaans veel groter dan een brandstoftank. De maximale afmetingen van het accupakket wordt bepaald door de afmetingen van de auto. Daarom is het meestal ook zo dat een kleinere elektrische auto ook een kleiner accupakket heeft en dus ook een kleinere actieradius.

Door nieuwe ontwikkelingen op het gebied van accutechniek kan er steeds meer elektriciteit in een accu worden opgeslagen, zonder dat de afmetingen van het accupakket toenemen.

Tips om zuinig te rijden

Doe je voordeel met deze tips:

  1. Rijd 100 km per uur in plaats van 130, dit is zuiniger en dus kom je verder.
  2. Gebruik cruise control, hierdoor rijd je met een constante snelheid. Dit is zuiniger.
  3. Gebruik de eco-stand. Veel auto’s hebben een eco-stand waarin de auto zuinig rijdt.
  4. Gebruik de B-stand. Hierdoor remt de auto meer af op de motor. Tijdens het remmen op de motor wordt de accu weer opgeladen.
  5. Een elektrische auto heeft geen verbrandingsmotor die vanzelf warm wordt, dus kost het extra elektriciteit als je de verwarming aan zet.
  6. Je kunt beter de stoelverwarming gebruiken, dit is veel efficiënter dan de hele cabine te verwarmen.
  7. De meeste elektrische auto’s kun je op afstand voorverwarmen of koelen. Als je zorgt dat de auto op temperatuur is voordat je vertrekt en als de auto nog aan de lader hangt, blijft de accu opgeladen en kun je vertrekken met de juiste binnentemperatuur.
  8. Haal onnodige spullen uit en van de auto. (zoals een dakkoffer of spullen die in de kofferbak rondzwerven)
  9. Zorg voor een juiste bandenspanning.

Zomer en winter

De actieradius wordt niet alleen bepaald door de accucapaciteit en het verbruik van de auto, maar ook door weersinvloeden. Vooral temperatuur speelt een belangrijke rol. Door de chemische samenstelling van de accu’s werken deze het beste bij een temperatuur tussen 15 en 25 graden. Bij lage temperaturen werkt de accu minder goed en moet je dus rekening houden met een kleinere actieradius. Bij veel nieuwere elektrische auto’s wordt het accupakket op de juiste temperatuur gehouden, dit kost wel een beetje elektriciteit, maar doordat het accupakket altijd de juiste temperatuur heeft is de actieradius toch groter. Op EV-Database kun je van bijna alle elektrische auto’s vinden wat de gemiddelde actieradius is in de zomer en winter.

Hoe wordt de actieradius bepaald?

Om elektrische auto’s onderling te kunnen vergelijken worden ze door de fabrikant allemaal aan dezelfde test onderworpen om een ‘standaard’ actieradius te bepalen. In de loop der tijd zijn er verschillende testmethodes geweest. Deze methodes worden ook bij brandstofauto’s gebruikt om het brandstofverbruik en CO2 uitstoot te kunnen bepalen.

NEDC & WLTP

Bron: https://www.wltpfacts.eu/

Sinds de jaren ‘80 was de NEDC test de norm om het brandstofverbruik voor auto’s te bepalen. Maar deze test was absoluut niet realistisch en werd daarom in 2007 vervangen door de WLTP test. Deze test is realistischer en geeft dus ook resultaten die beter overeenkomen met de werkelijkheid. Maar in de regel wijkt het werkelijke verbruik en actieradius met zo’n 20% af. Dus als een elektrische auto volgens de WLTP test een rijbereik heeft van 270 km, is dat in de praktijk meer richting de 216 km.

EPA

In de VS wordt een andere testmethode gebruikt, deze is opgesteld door de EPA (Environmental Protection Agency). De resultaten van deze test komen meestal beter overeen met de praktijk dan de WLTP test. Omdat de EPA een Amerikaanse organisatie is worden alleen auto’s die in de VS verkocht worden getest. Zo is er geen officiële EPA actieradius van bijvoorbeeld de Volkswagen ID.3 omdat deze niet in de VS verkocht wordt.

Auto 🇪🇺 WLTP Actieradius 🇺🇸 EPA Actieradius
Tesla Model 3 409 km 402 km
Jaguar I-Pace 470 km 376 km
Audi e-Tron 436 km 328 km
Porsche Taycan 4S 463 km 326 km
MINI Cooper SE 231 km 177 km

Bron: https://insideevs.com/news/414786/comparison-epa-wltp-range-ratings/

EVDB Real Range

De mensen achter de website EV Database hebben een eigen model ontwikkeld dat zo goed mogelijk een beeld probeert te geven van de actieradius in de praktijk. Het Real Range model benadert de praktijk zo goed mogelijk en wordt continu gevoed met data uit praktijktesten. Het door EV Database ontwikkelde model maakt gebruik van een grote hoeveelheid parameters en kan hiermee invloeden van weersomstandigheden, rijsnelheid en bijvoorbeeld het gebruik van verwarming of airconditioning berekenen. Voor ieder voertuig waar genoeg data voor beschikbaar is geeft het model 7 cijfers: de algemene actieradius (de 'indexradius') en 6 praktische cijfers. De indexradius dient vooral ter onderlinge vergelijking. De 6 praktijkcijfers geven een goed beeld van wat er van een bepaalde EV bij gematigde of lage temperaturen en bij hoge of lage snelheden te verwachten is.

Op basis van de Real Range gegevens kan het daadwerkelijke energieverbruik van een EV bepaald worden. Bij het berekenen van het elektrisch verbruik wordt de actieradius in de praktijk en de daadwerkelijk bruikbare accucapaciteit gebruikt. De accucapaciteit wordt echter niet altijd door de fabrikant openbaar gemaakt en kan daarom berusten op een schatting. Wanneer er sprake is van een schatting, dan wordt dit aangegeven.

Screenshot EV Database

Tags

Kevin Schoormans

Altijd geïnteresseerd in nieuwe ontwikkeling en opgegroeid met auto's. In 2018 heb ik de mogelijkheid gekregen om zelf een aantal dagen in een Tesla te rijden en vanaf dat moment was ik verkocht.